گیربکس اتوماتیک چیست ؟
عملکرد گیربکس اتوماتیک به این شکل است که ابتدا نیروی تولید شده توسط موتور خودرو را دریافت میکند و سپس این نیرو را متناسب با نیاز، به قدرت بیشتر (در دنده یک) یا سرعت بالاتر (در دندههای بالاتر مانند دنده پنج) تبدیل کرده و به دیفرانسیل و چرخها انتقال میدهد. این انتقال نیرو به صورت خودکار انجام میشود و راننده نیازی به تعویض دستی دنده ندارد.
بسیاری از گیربکسها در ظاهر شبیه به یکدیگر هستند، اما از نظر طراحی و عملکرد داخلی تفاوتهایی دارند که به سازندگان مختلف بستگی دارد. این سیستم به دلیل راحتی کار با آن، یکی از محبوبترین نوع گیربکسها در خودروهای مدرن است، چرا که نیازی به درگیر شدن راننده با دندهها در ترافیکهای سنگین یا شرایط رانندگی مختلف ندارد.
در گیربکس اتوماتیک ، کنترل تغییر دندهها توسط سیستمهای الکترونیکی و هیدرولیکی انجام میشود. این سیستمها با استفاده از سنسورهایی مانند سنسور سرعت و فشار روغن، بهترین زمان را برای تغییر دنده انتخاب میکنند و این کار به شکلی روان و بدون وقفه انجام میگیرد.
به طور کلی، گیربکس های اتوماتیک برای بهبود راندمان و راحتی رانندگی طراحی شده است و به ویژه در شهرها و مسافتهای طولانی، تجربه بهتری را برای راننده فراهم میکند. این سیستم علاوه بر اینکه فشار کمتری بر روی راننده ایجاد میکند، در مصرف سوخت نیز موثرتر عمل میکند و به بهبود کارایی کلی خودرو کمک میکند.
انواع گیربکس اتوماتیک
گیربکس اتوماتیک یکی از مهمترین اجزای خودروهای مدرن است که به دلیل راحتی و کارایی بالا، انواع مختلفی از آن در خودروها به کار میرود. در ادامه، به بررسی چند نوع رایج از گیربکسهای اتوماتیک میپردازیم و با عملکرد هرکدام آشنا میشویم.
گیربکس سیارهای AT
یکی از متداولترین انواع گیربکس های اتوماتیک ، نوع سیارهای است. این گیربکسها از چرخدندههای سیارهای برای انتقال قدرت استفاده میکنند. در این سیستم، کلاچ اتوماتیک یا همان مبدل گشتاور بهصورت هیدرولیکی عمل کرده و دارای سیستم کنترل پیشرفتهای است. این گیربکس در خودروهای متداولی مانند ۲۰۶، ۲۰۷ و برخی مدلهای سوزوکی و هایما از نوع سیارهای است. این نوع از گیربکس ها باعث میشود که خودرو بهطور خودکار دندهها را تعویض کند و رانندگی را برای کاربران آسانتر نماید.
گیربکس نیمهاتوماتیک AMT
این نوع گیربکس اتوماتیک که با نام AMT نیز شناخته میشود، در واقع همان گیربکس دستی است که با استفاده از سیستمهای الکترونیکی و مکانیکی عمل کلاچگیری و تعویض دنده را بهصورت خودکار انجام میدهد. گیربکس های اتوماتیک AMT هزینه و پیچیدگی کمتری نسبت به گیربکسهای تماماتوماتیک دارد و بیشتر در خودروهای شهری استفاده میشود. راننده میتواند در این نوع گیربکسها، بهصورت دستی دندهها را تعویض کند یا اینکه این کار را به سیستم الکترونیکی واگذار کند.
گیربکس CVT
این نوع گیربکس برای اولین بار توسط نیسان استفاده شد و بهمرور زمان توجه سایر خودروسازان را به خود جلب کرد. در این سیستم، بهجای چرخدندههای معمول، از دو مخروط و یک تسمه استفاده میشود. با حرکت این مخروطها نسبت دنده تغییر میکند و این موضوع باعث پیوستگی تعویض دندهها و کاهش تکانهای ناگهانی خودرو میشود. این نوع گیربکس در خودروهایی مانند نیسان و سوزوکی کاربرد دارد و به دلیل عملکرد نرم و بیوقفهای که ارائه میدهد، در بسیاری از خودروهای مدرن محبوب شده است.
گیربکس دوکلاچه DCT
یکی دیگر از انواع پیشرفته گیربکس اتوماتیک ، سیستم دوکلاچه یا DCT است. این نوع گیربکس برای اولین بار توسط پورشه معرفی شد و به سرعت محبوبیت یافت. گیربکس دوکلاچه شامل دو گیربکس مستقل برای دندههای زوج و فرد است که هرکدام بهطور مجزا به یک کلاچ متصل هستند. این سیستم باعث تعویض سریعتر دندهها و کاهش افت قدرت در هنگام انتقال نیرو میشود. این نوع گیربکس بیشتر در خودروهای اسپرت و پیشرفته استفاده میشود.
گیربکس TipTronic
نوع دیگری از گیربکس ها که توسط پورشه توسعه یافته است، گیربکس TipTronic میباشد. این سیستم به کاربر اجازه میدهد که در صورت تمایل، بهصورت دستی دندهها را تعویض کند. علاوه بر این، سیستم کامپیوتری پیشرفتهای در این نوع گیربکس وجود دارد که بهطور خودکار از آسیب به موتور و گیربکس اتوماتیک در سرعتهای بالا جلوگیری میکند. این نوع گیربکس بیشتر در خودروهای لوکس و اسپرت مانند آئودی، فولکسواگن و حتی بوگاتی استفاده میشود.
بهترین گیربکس کدام است؟
گیربکسهای اتوماتیک هر یک با توجه به نیازهای خاص طراحی و تولید میشوند و اگر این طراحیها اصولی انجام شود، هر گیربکس قادر است به خوبی وظایف خود را در خودرو ایفا کند. انواع مختلف گیربکس اتوماتیک برای تامین نیازهای گوناگون در خودروها وجود دارند که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند.
هنگام انتخاب گیربکس، عواملی مانند قیمت نهایی خودرو، نوع کاربری، دوام فنی، طول عمر، سهولت تعمیرات و نقاط ضعف آن مورد توجه قرار میگیرد. اما در میان همه این گزینهها، میتوان ادعا کرد که گیربکس AT امروزی، به دلیل طراحی ارتقا یافتهاش که به دهه ۱۹۴۰ بازمیگردد، یکی از بهترینها در صنعت خودروسازی به شمار میرود.
گیربکسهای اتوماتیک AT با بهرهگیری از کنترل کامپیوتری و نظارت دقیق بر تمامی المانهای ورودی مانند سنسورهای حرارت و سرعت، عملکردی بسیار سریع و دقیق دارند. این گیربکسها توانستهاند علاوه بر افزایش طول عمر مفید خود، استهلاک کمتری نیز داشته باشند و قابلیت تحمل گشتاور و فشارهای زیاد را به خوبی از خود نشان دهند.
به همین دلیل، این نوع از گیربکس اتوماتیک در انواع مختلف خودروها از جمله خودروهای اقتصادی، اسپرت، شاسی بلندها، و حتی وانتهای سنگین و تجاری به کار میرود.
آخرین دیدگاهها