دیسک ترمز و انواع آن
دیسک ترمز ، که با نامهایی مانند دیسک چرخ یا چرخ ترمز نیز شناخته میشود، یکی از اجزای مهم و حیاتی در سیستم ترمز خودرو است. این قطعهی دایرهای شکل که با چرخهای خودرو درگیر است، نقش اصلی را در فرآیند توقف خودرو ایفا میکند.
این دیسک مستقیماً به چرخها متصل است و زمانی که دیسک متوقف میشود، چرخها نیز متوقف شده و خودرو بهطور کامل متوقف میشود. این قطعه که بهعنوان بخشی از مجموعه متحرک چرخ محسوب میشود، بر روی بلبرینگ چرخ نصب شده و به همراه رینگ و لاستیک خودرو بهطور همزمان و با همان سرعت میچرخد.
این دیسک از دو طرف دارای سطوح ماشینکاری شده است و توسط پیچها و مهرهی مرکزی در مقابل لنتهای ترمز و بر روی بلبرینگها قرار میگیرد. وظیفهی کاهش سرعت چرخش دیسک بر عهدهی لنتها و اصطکاک بین آنها و دیسک است.
هنگامی که راننده پدال ترمز را فشار میدهد، لنتها به دیسک ترمز فشار آورده و اصطکاک ایجاد شده باعث کاهش سرعت چرخش دیسک و در نهایت توقف خودرو میشود.
با توجه به این که این دیسک دائماً در معرض حرارت و اصطکاک بالایی قرار دارد، معمولاً از موادی مانند چدن یا سرامیک ساخته میشود تا بتواند مقاومت لازم را در برابر این شرایط سخت داشته باشد.
همچنین، این دیسک باید از جنسی باشد که بتواند بهخوبی حرارت تولید شده در فرآیند ترمزگیری را تحمل کند تا عملکردی ایمن و مطمئن ارائه دهد.
دیگر مقالات : امداد خودرو تویوتا
به دلیل اهمیت زیاد دیسک های ترمز در عملکرد خودرو، نگهداری و بازرسی منظم این قطعه از اهمیت زیادی برخوردار است. خرابی یا آسیب به دیسک ترمز میتواند عملکرد سیستم ترمز را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد و خطرات جانی و مالی برای راننده و سرنشینان خودرو ایجاد کند.
انواع دیسک ترمز
دیسک ترمز به عنوان یکی از اجزای حیاتی سیستم ترمز خودرو در انواع مختلف تولید میشود. بهطور کلی، دیسکها بر اساس عملکرد و طراحی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: دیسک های ترمز معمولی و دیسک های ترمز خنک شونده. این دو نوع دیسک بر اساس ساختار، نوع آلیاژ، و کارایی با یکدیگر تفاوت دارند که بر عملکرد، عمر مفید، و قیمت این دیسک تأثیر میگذارد.
دیسک های ترمز معمولی
دیسکهای معمولی طراحی سادهای دارند و سطح آنها صاف و صیقلی است. این نوع دیسکها عموماً از آلیاژهای آهن ساخته میشوند که توانایی مدیریت حرارت بالایی ندارند. به همین دلیل، خودروهایی که از دیسک های ترمز معمولی استفاده میکنند، بهویژه در شهرها و در شرایطی که سیستم ترمز ضد قفل (ABS) ندارند، سریعاً داغ میشوند.
دیسک های ترمز خنکشونده
دیسکهای خنکشونده، که به آنها “دیسک هواخنک” نیز گفته میشود، طراحی پیچیدهتری دارند و بیشتر در خودروهای مدرن استفاده میشوند. ساختار این نوع دیسکها به گونهای است که امکان گردش هوا در اطراف آنها فراهم شده و حرارت تولید شده را به سرعت دفع میکند. این ویژگی باعث میشود که دیسک ترمز خنکشونده عملکرد بهتری داشته باشد و احتمال ترکخوردگی یا داغشدن بیش از حد دیسک کاهش یابد.
انواع دیسک های ترمز خنکشونده
- دیسکهای سوراخ دار : این نوع دیسک دارای سوراخهای متعددی بر روی سطح خود است که برای تخلیه حرارت، گاز و حتی آب طراحی شدهاند. سوراخها کمک میکنند که حرارت ناشی از اصطکاک بین دیسک و لنت ترمز به سرعت دفع شود و همچنین گازهایی که در اثر تماس لنت با دیسک ایجاد میشود، از بین بروند
- دیسکهای شیاردار : طراحی این نوع دیسکها به گونهای است که شیارهایی بر روی سطح دیسک تراشیده میشود. این شیارها باعث مدیریت بهتر حرارت، گاز و آب شده و کمک میکنند که دیسک با کارایی بالاتری عمل کند.
دیسکهای شیاردار معمولاً در خودروهای مسابقهای استفاده میشوند، زیرا میتوانند فشارهای بالا را بهتر تحمل کنند. این نوع دیسک ترمز نسبت به دیسکهای سوراخدار عمر بیشتری دارند اما ممکن است باعث ساییدگی سریعتر لنتها شوند.
- دیسکهای مختلط : این نوع دیسکها ترکیبی از سوراخ و شیار روی سطح خود دارند. این ترکیب باعث میشود که دیسک همزمان از مزایای هر دو طراحی بهرهمند شود، یعنی هم تخلیهی حرارت و گاز بهخوبی انجام شود و هم استحکام دیسک حفظ گردد.
- دیسکهای موجدار: این نوع دیسکها که در مسابقات موتورسواری استفاده میشدند، در سالهای اخیر توسط شرکتهای خودروسازی مانند آئودی به خودروهای سوپراسپرت معرفی شدهاند. دیسک ترمز موجدار با طراحی کنگرهای و وزن کمتر نسبت به دیسکهای دیگر، حرارت را بهتر دفع کرده و عملکرد بهتری از خود نشان میدهند.
یگر مقالات : امداد خودرو سراتو
خرابی دیسک ترمز
یکی از مهمترین خطراتی که سیستم ترمز خودرو را تهدید میکند، خرابی دیسک ترمز است. هرچند این دیسک بهطور معمول از مقاومت بالایی برخوردار است و بهسادگی فرسوده نمیشود، اما عواملی وجود دارند که میتوانند باعث آسیبدیدگی و خرابی آن شوند. اگر این قطعه حیاتی دچار مشکل شود، رانندگی بهشدت خطرناک خواهد شد.
یکی از عواملی که به فرسایش دیسک کمک میکند، ترمز گرفتن مکرر است. وقتی که خودرو در شرایطی قرار دارد که نیاز به ترمز گرفتنهای متوالی دارد، این دیسک بیش از حد داغ میشود. این گرمای زیاد میتواند باعث تغییر شکل این دیسک شود و عملکرد ترمز را کاهش دهد.
از دیگر عواملی که به فرسایش این دیسک منجر میشود، استفاده از لنتهای بیکیفیت است. لنتهای نامرغوب، نه تنها باعث کاهش کارایی سیستم ترمز میشوند، بلکه با فشار بر روی دیسک ترمز ، بهسرعت به آن آسیب میزنند.
اگرچه دیسک های ترمز از جنس مقاومی ساخته میشود، عدم تعویض به موقع لنت ترمز نیز میتواند به تدریج موجب خوردگی و آسیب دیسک شود. وقتی لنت ترمز بهموقع تعویض نشود، فشار بیشتری به دیسک وارد میشود و در نتیجه دیسک سریعتر فرسوده میشود. استفاده از قطعات نامناسب و غیراستاندارد، چه در مورد لنت و چه در مورد دیسک های ترمز ، میتواند این روند را تسریع کند.
گرمای زیاد یکی از اصلیترین دلایلی است که دیسک را تحت فشار قرار میدهد. وقتی این دیسک بیش از حد داغ شود، نه تنها لنت ترمز کارایی خود را از دست میدهد، بلکه خود دیسک نیز ممکن است تغییر شکل دهد.
این تغییر شکل باعث میشود که لنتها نتوانند بهدرستی با این دیسک تماس پیدا کنند و این مسئله کل سیستم ترمز خودرو را مختل میکند. در موارد حادتر، دیسک ترمز حتی ممکن است ترک بردارد که این اتفاق میتواند به بروز حوادث جدی منجر شود.
عوامل دیگری نیز وجود دارند که بر عملکرد این دیسک تأثیر منفی میگذارند. برای مثال، رانندگی در شرایط آب و هوایی نامساعد یا استفاده از دیسک های ترمز با کیفیت پایین، میتواند عمر مفید این قطعه را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
آخرین دیدگاهها